Sieraden schoonmaken en onderhouden: tips van de juwelier

Zilver dat zwart wordt, goud dat dof wordt, een ketting die zijn glans kwijt is: het overkomt elk sieraad dat je vaak draagt. Meestal krijg je het zelf weer mooi met een poetsdoek of een sopje van lauw water en milde zeep. Wat je niet moet doen, is gaan schuren.

In ons atelier in Zutphen maken we sinds 1920 elke dag sieraden schoon. Hieronder lees je per materiaal hoe je dat thuis veilig doet, welke huismiddeltjes wel en niet werken en wanneer je een sieraad beter bij de juwelier brengt.

Waarom wordt zilver zwart?

Zilver reageert met zwavel uit de lucht. Daarbij ontstaat een dun laagje zilversulfide: eerst geelachtig, daarna bruin en uiteindelijk zwart. Dat heet oxideren en het gebeurt bij elk zilver, ook bij 925 sterling zilver. Het is dus geen teken dat je sieraad nep is.

Het gaat sneller door zweet, de zuurgraad van je huid, parfum, haarlak, chloor en zout water. Daarom verkleurt het ene sieraad bij de een binnen een paar weken en bij de ander pas na jaren. Een sieraad dat je vaak draagt, blijft vaak juist mooier, omdat het door je kleding en huid licht wordt opgepoetst.

Zilveren sieraden schoonmaken

Hoe je zilver schoonmaakt, hangt af van hoe ver het verkleurd is en of er stenen in zitten.

Een goede poetsdoek is de veiligste manier. Gebruik er een die speciaal voor sieraden is, zoals de Pandora poetsdoek, en wrijf in één richting. Na een sopje droog je het sieraad altijd goed af, want vocht in de schakels versnelt het zwart worden juist.

Zilveren ketting schoonmaken

Een ketting is lastig op te poetsen omdat het vuil tussen de schakels zit. Leg hem tien minuten in een lauw sopje, beweeg hem een paar keer tussen je vingers en spoel hem af. Dep hem droog met een zachte doek en leg hem daarna uitgestrekt neer tot hij helemaal droog is. Is hij nog donker, dan werkt een zilverbad bij een ketting het beste.

Zilveren ring en oorbellen schoonmaken

Bij een ring zit het vuil vaak aan de binnenkant en onder de zetting. Een zachte tandenborstel in een sopje haalt dat weg. Bij oorbellen maak je ook de stift schoon, die komt in je oor. Even afnemen met een wattenstaafje met wat alcohol is daarvoor genoeg. Zitten er stenen in, laat ze dan niet weken.

Zilverbad of dompelbad

Een zilverbad haalt aanslag in een paar seconden weg, ook op plekken waar je met een doek niet bij komt. Houd het sieraad er kort in, spoel het goed af onder de kraan en droog het. Laat je het te lang liggen, dan wordt het zilver mat. Gebruik een zilverbad niet voor sieraden met stenen, parels, verguld of bewust zwart gemaakt zilver.

Buddha to Buddha en ander geoxideerd zilver

Bij sommige sieraden is het zilver met opzet donker gemaakt, zodat het reliëf beter uitkomt. Dat zie je bijvoorbeeld bij Buddha to Buddha. Een bad haalt die oxidatie overal weg en dan is het ontwerp vlak. Poets bij deze sieraden alleen de verhoogde delen op met een poetsdoek.

Sieraden schoonmaken met soda en aluminiumfolie

Dit is het bekendste huismiddeltje: aluminiumfolie in een bak, soda of zout erop, heet water erover en het sieraad erin. Het werkt echt. Het aluminium zet het zwarte zilversulfide weer om in zilver, zonder te schuren. Je ruikt daarbij rotte eieren, dat is de zwavel die vrijkomt.

Toch raden we het voor sieraden meestal af:

• Het haalt alle oxidatie weg, ook die bij het ontwerp hoort.
• Heet water en soda zijn niet goed voor stenen, parels, lijm en verguld.
• Het zilver wordt vaak mat, zodat je het daarna toch moet oppoetsen.

Soda als pasta op een doek of tandenborstel is iets anders. Die schuurt wel en laat kleine krasjes achter.

Tandpasta, azijn en andere huismiddeltjes

Gouden sieraden schoonmaken

Goud verkleurt nauwelijks, maar wordt dof door huidvet, crème en zeepresten. Leg het sieraad een paar minuten in een lauw sopje, borstel het voorzichtig schoon met een zachte tandenborstel en spoel het na. Droog het af met een zachte, pluisvrije doek. Daarmee krijg je ook de gouden sieraden uit onze gouden huiscollectie weer glanzend.

Witgoud dat geel wordt

Witgoud heeft bijna altijd een laagje rodium voor de witte glans. Dat laagje slijt, vooral bij ringen. Er komt dan een lichtgele kleur door. Dat is geen vuil en het gaat er met schoonmaken niet af. De juwelier kan het sieraad opnieuw rodineren.

Verguld, gold plated en gold filled

Bij verguld zit er een dun laagje goud over zilver of een ander metaal. Dat laagje slijt door wrijven, dus behandel het voorzichtig:

• Maak het schoon met een zachte, droge of licht vochtige doek en wrijf niet hard.
• Gebruik geen zilverbad en geen poetsdoek met poetsmiddel erin.
• Doe het sieraad als laatste om en als eerste af, na parfum en crème.

Veel vergulde sieraden zijn van 925 zilver met een goudlaag, zoals de vergulde sieraden van Ania Haie. Bij gold filled is de goudlaag veel dikker, zodat je het gewoon in een mild sopje mag schoonmaken. Het verschil tussen deze soorten lees je in ons artikel over goudmerken en zilvermerken.

Edelstaal, titanium en bijoux

Edelstaal en titanium verkleuren vrijwel niet. Een sopje en een zachte borstel zijn genoeg. Droog ze goed af om kalkvlekken te voorkomen.

Bijoux, ook wel nep sieraden genoemd, hebben meestal een dun laagje over messing of een andere legering. Leg ze niet in water. Neem ze af met een licht vochtige doek en droog ze direct. Is het laagje eraf, dan kun je dat thuis niet meer herstellen.

Groene aanslag op sieraden of je huid

Groen komt van koper dat met zweet reageert. Dat zit in messing, en meestal ook in 925 zilver, dat voor 7,5% uit andere metalen bestaat. Op je huid was je het weg met water en zeep. Op het sieraad haal je het weg met een zachte doek en een sopje. Komt het steeds terug, dan is de toplaag versleten.

Diamanten, edelstenen en parels

Een diamant wordt dof doordat huidvet zich onder en achter de steen ophoopt. Borstel de achterkant van de zetting voorzichtig in een lauw sopje en spoel na. Bij andere stenen hangt het af van hoe hard en poreus ze zijn.

Parels schoonmaken

Parels zijn het kwetsbaarst. Zuur, zweet, parfum en alcohol tasten het parelmoer aan. Neem ze na het dragen af met een zachte, licht vochtige doek en laat ze plat liggend drogen. Hang een natte parelketting niet op, want dan rekt de draad. Laat een parelketting die je vaak draagt om de paar jaar opnieuw rijgen.

Ultrasoon reinigen: wel of niet?

Een ultrasoon reiniger trilt vuil los met geluidsgolven. Voor massief goud en zilver zonder stenen werkt dat goed, ook bij kettingen. Voor parels, zachte of poreuze stenen, gelijmde delen en verguld is het af te raden. De trillingen kunnen ook een steen in een versleten zetting losmaken. Twijfel je, laat het dan door de juwelier doen. Die controleert eerst de zettingen.

Zilver bewaren en verkleuring voorkomen

• Bewaar sieraden droog en dus liever niet in de badkamer.
• Berg zilver op in een afgesloten zakje of doosje. Hoe minder lucht, hoe langzamer het oxideert.
• Bewaar sieraden apart, zodat ze elkaar niet bekrassen.
• Doe sieraden af bij douchen, zwemmen, sporten en schoonmaken.
• Gebruik eerst parfum, crème en haarlak en doe daarna pas je sieraden om.
• Wrijf zilver na het dragen even af met een droge doek.

Wil je alles bij de hand hebben, dan zit in de Pandora verzorgingsset een reinigingsmiddel, een borsteltje en een poetsdoek.

Sieraden laten schoonmaken bij de juwelier

Krijg je een sieraad zelf niet meer mooi, of durf je het niet aan, breng het dan naar ons atelier in Zutphen. Wij reinigen en polijsten sieraden vakkundig, controleren meteen of de stenen nog goed vastzitten en herstellen waar nodig. Laat sieraden die je dagelijks draagt, zoals een trouwring, één keer per jaar nakijken. Heb je een vraag over een specifiek sieraad, neem dan contact met ons op.

Veelgestelde vragen

Hoe maak je zilveren sieraden snel schoon?

Met een zilverpoetsdoek. Wrijf het sieraad op en de glans komt terug. Is het zilver zwart, leg het dan eerst kort in een lauw sopje met een druppel afwasmiddel.

Is een zilveren sieraad dat zwart wordt nep?

Nee. Echt zilver wordt juist zwart, door zwavel uit de lucht. Ook 925 sterling zilver oxideert. Welk gehalte je sieraad heeft, zie je aan het stempel, meestal 925.

Mag ik mijn sieraden schoonmaken met tandpasta?

Liever niet. Tandpasta schuurt en laat kleine krasjes achter. Op verguld schuur je het goudlaagje er zelfs af.

Kan ik met mijn sieraden douchen of zwemmen?

Beter niet. Zeep, chloor en zout water maken sieraden dof, tasten verguld aan en laten zilver sneller zwart worden.

Hoe vaak moet ik mijn sieraden schoonmaken?

Sieraden die je elke dag draagt, zoals een ring, maak je het best eens per maand schoon. Andere sieraden alleen als ze dof worden. Na het dragen even afwrijven met een droge doek voorkomt veel.

Op zoek naar iets nieuws? Bekijk onze sieraden in zilver, goud en verguld.